< Trở về giao diện Mobile

Điểm báo tuần từ ngày 22 tháng 7 đến ngày 31 tháng 7 năm 2017

VẤN ĐỀ NỔI BẬT
1. Sau khi Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Nghệ An bắt khẩn cấp Lê Đình Lượng về hành vi “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân” theo quy định tại Điều 79, Bộ luật Hình sự, một số tổ chức phản động và truyền thông quốc tế, trang mạng xã hội có những thông tin sai lệch nhằm bao biện cho Lê Đình Lượng. Làm thất bại chiến lược “Diễn biến hòa bình”: Không thể “đội mũ” yêu nước cho kẻ phản động nguy hiểm (Báo Quân đội nhân dân 31/7).
Sau khi bắt khẩn cấp, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Nghệ An đã ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh bắt tạm giam trong thời gian 4 tháng đối với bị can Lê Đình Lượng để điều tra, làm rõ về tội “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”. Cùng ngày, Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Nghệ An cũng đã ra các Quyết định phê chuẩn Quyết định khởi tố bị can và Lệnh tạm giam đối với Lê Đình Lượng theo tội danh trên.
Theo kết quả điều tra ban đầu, thời gian gần đây, Lê Đình Lượng thường xuyên có các hoạt động nhằm mục đích lật đổ chính quyền nhân dân và gây phức tạp về tình hình an ninh, trật tự tại địa phương.
Kết quả điều tra cũng cho thấy, Lê Đình Lượng là đối tượng phản động thuộc tổ chức khủng bố Việt Tân; là người tích cực tuyên truyền, lôi kéo các đối tượng có tư tưởng chống đối trên địa bàn Nghệ An, Hà Tĩnh tham gia vào tổ chức Việt Tân, có quan hệ mật thiết với các đối tượng phản động, chống đối trong và ngoài địa bàn.
Thông qua facebook cá nhân “Lỗ Ngọc”, Lê Đình Lượng đã có nhiều bài viết với nội dung tuyên truyền, kích động, xuyên tạc, phỉ báng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ lãnh tụ nhằm mục đích chống chính quyền nhân dân.
Với những thông tin trên, cũng đủ cho thấy Lượng là người “yêu nước” hay thực tế chỉ là kẻ “tiếm danh” lòng yêu nước để thực hiện những hành vi đen tối. Hành vi của Lượng không còn là hoạt động đơn lẻ, chủ quan mà có tổ chức, có bàn tay phía sau của tổ chức khủng bố Việt Tân. Cơ quan chức năng cho biết, Lượng đã tham gia lớp tập huấn của tổ chức này, sau đó về nước và thời gian qua liên tục có nhiều hoạt động lôi kéo các đối tượng khác.
Là một thành viên của tổ chức khủng bố Việt Tân, từng tham gia khóa tập huấn đặc biệt do Việt Tân tổ chức ở Thái Lan, Lượng còn là kẻ tích cực trong việc móc nối kết nạp các thành viên mới vào tổ chức Việt Tân như Nguyễn Văn Oai, Nguyễn Xuân Anh (hai đối tượng này đã từng bị kết án 4 năm tù và 3 năm tù với tội danh "Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân" tại phiên tòa ngày 8 và 9-1-2013 ở TP Vinh). Lê Đình Lượng là một mắt xích khá quan trọng trong các mối liên hệ của các đối tượng ở Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình và các tỉnh khác trong việc móc nối, câu kết, tổ chức các hoạt động chống đối chính quyền, biểu tình gây rối. Thời gian vừa qua, Lượng và một số kẻ cầm đầu kích động lôi kéo người dân, trực tiếp tham gia các hoạt động chống đối ở địa phương, tổ chức các đám đông mang băng rôn khẩu hiệu có nội dung xuyên tạc, phản động, tuần hành, tụ tập để quay phim, chụp ảnh đưa lên internet.
Lượng cũng chính là người cho đăng tải cái gọi là “Gia phả lệnh” của gia tộc Lê Văn ở xã Hợp Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An lên trang cá nhân của mình, vu cáo Đài Truyền hình Việt Nam tuyên truyền sai sự thật về hoạt động tuần hành, gây rối của giáo dân tại Vinh và yêu cầu tất cả gia đình trong dòng tộc không được mở xem bất cứ chương trình nào của VTV1. Việc này đã bị chính dòng họ Lê Văn phản ứng, bất bình.
Lê Đình Lượng vốn là giáo dân của giáo xứ Vĩnh Hòa, đã từng có thời gian là bộ đội, được giáo dục và rèn luyện trong quân ngũ nhưng không gìn giữ, phát huy được những phẩm chất tốt đẹp của người lính, không trở thành giáo dân kính Chúa yêu nước như các tín đồ Công giáo khác, mà lại đi theo dòng nước ngược, trở thành một trong những kẻ tích cực nhất trong các hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân, đi ngược lại với lợi ích của nhân dân.
Việc bắt giữ, khởi tố Lượng là có cơ sở vì đây không phải là lần đầu đối tượng này vi phạm pháp luật. Lượng là đối tượng có quá trình chống phá chế độ, xuyên tạc chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước trong thời gian dài; dưới sự kích động, chỉ đạo của các thế lực phản động trong và ngoài nước. Lê Đình Lượng đã nổi lên như cánh tay đắc lực cho kẻ xấu lợi dụng tôn giáo, tiến hành hàng loạt hoạt động kích động biểu tình, gây rối trật tự công cộng, núp dưới danh nghĩa bảo vệ môi trường biển… Từng là một người lính, lẽ ra Lê Đình Lượng cần hiểu hơn ai hết giá trị của hòa bình, độc lập và sự ổn định chính trị. Nhưng Lượng đã chọn con đường tiếp tay cho những kẻ xấu "cõng rắn cắn gà nhà", mưu toan lật đổ chính quyền, thực hiện “cách mạng màu”.
Dư luận đồng tình và hoan nghênh việc các cơ quan pháp luật xử lý kiên quyết, nghiêm minh với những kẻ lợi dụng quyền tự do, dân chủ để phá hoại hòa bình, ổn định, an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội của đất nước. Chỉ có xử lý nghiêm minh, không nương nhẹ mới có tác dụng giáo dục, răn đe, không để tái diễn tình trạng “nhờn luật”, lợi dụng chống phá Đảng, Nhà nước và nhân dân.
2. Cuối tháng 7 năm 2016 cách đây đúng 1 năm, ngay sau khi được QH khóa XIV bầu và phê chuẩn là Thủ tướng, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã một lần nữa nêu bật nguyên tắc xây dựng Chính phủ minh bạch, liêm chính, hành động vì nhân dân. Muốn dân tin, đừng xa dân (Báo Đại Đoàn kết 28/7).
Trong đó, Thủ tướng Chính phủ cũng đã khẳng định lại: Việc Chính phủ quản lý xã hội bằng pháp luật và đồng thời Chính phủ cũng phải nghiêm chỉnh tuân thủ pháp luật.
Phải đề cao tinh thần thượng tôn pháp luật, tăng cường kỷ luật, kỷ cương; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo đánh giá; kiên quyết xóa bỏ cơ chế xin cho; thực hiện công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình; quyết liệt phòng chống tham ô, lãng phí và nhũng nhiễu người dân.
Hơn một năm trôi qua, kể từ sau khi nhậm chức Thủ tướng Chính phủ từ cuối nhiệm kỳ QH khóa XIII cho đến tròn một năm của nhiệm kỳ QH khóa XIV, những vụ việc như quán cà phê Xin chào hay chuyện của cửa hàng bán điện thoại cùi bắp (đều ở TP Hồ Chí Minh) mà Thủ tướng phải trực tiếp cho ý kiến có vẻ ít đi.
Nhưng điều đó tiếc rằng, không đồng nghĩa sự chuyển động của nhiều cơ quan nhất là các cơ quan công quyền gần dân, sát dân (ở cấp quận, huyện, phường, xã) đã thực sự theo hướng tích cực; nếu không nói là vẫn có hiện tượng giẫm chân tại chỗ ở nhiều nơi.
Phát biểu trong diễn văn bế mạc Hội nghị Trung ương 4 khóa XII, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, khi nói về công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng đã nhấn mạnh: Ngày nay, trong điều kiện mới, đứng trước yêu cầu của sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn mới với quy mô, tầm vóc lớn lao, có nhiều khó khăn, phức tạp mới, hơn bao giờ hết, chúng ta càng cần phát huy truyền thống và bản chất tốt đẹp của Đảng, chăm lo xây dựng Đảng ta thật sự vững vàng về chính trị, tư tưởng; thống nhất cao về ý chí, hành động; trong sạch về đạo đức, lối sống; chặt chẽ về tổ chức; gắn bó mật thiết với nhân dân, đủ sức lãnh đạo đưa đất nước ngày càng phát triển. 
Có lẽ, chính vì lý do này mà, Đại hội XII của Đảng đã đề ra yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng với 10 giải pháp cơ bản, đồng bộ, trong đó nhấn mạnh phải tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khoá XI, với trọng tâm là đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ.
Có điều, “Cái mới của lần này là Trung ương đã thẳng thắn chỉ ra một cách có hệ thống những biểu hiện của sự suy thoái về tư tưởng chính trị và đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá”. Trong đó nguy hiểm nhất là sự phai nhạt lý tưởng cách mạng, không kiên định con đường xã hội chủ nghĩa, mơ hồ, dao động, thiếu niềm tin; nói trái, làm trái quan điểm, đường lối của Đảng; thậm chí sa sút ý chí chiến đấu, thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh, phụ hoạ theo những nhận thức, quan điểm sai trái, lệch lạc; không còn ý thức hết lòng vì nước, vì dân, không làm tròn bổn phận, chức trách được giao; không thực hiện đúng các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt đảng.
Sự suy thoái về đạo đức, lối sống thể hiện ở chỗ: sống ích kỷ, thực dụng, cơ hội, vụ lợi, hám danh, tham nhũng, ham quyền lực; bè phái cục bộ, mất đoàn kết; quan liêu, xa dân, vô cảm trước khó khăn, bức xúc của dân.”- Tổng Bí thư nói.
Cùng với đó, hệ thống giám sát từ trung ương đến cơ sở cũng cần vận hành trơn tru nhưng không theo kiểu kiểm tra, giám sát định kỳ hoặc khi có vụ việc nổi cộm mà nên có những cuộc “vi hành” đột xuất để phát hiện và chấn chỉnh kịp thời các sai phạm của cơ quan công quyền. Nếu làm và làm thật sự, lo gì không lấy lại được niềm tin nơi dân.

II. KINH TẾ PHÁT TRIỂN

1. Kinh tế tư nhân đang chờ đón vào thời kỳ mới sau khi được Trung ương Đảng ban hành một nghị quyết dành riêng cho mình. Trong bối cảnh đó, Thủ tướng sẽ trực tiếp đối thoại với doanh nghiệp tư nhân tại “Diễn đàn kinh tế tư nhân”, ngày 31/7/2017. Kinh tế tư nhân vào thời kỳ phát triển mới (Thời báo Kinh tế Việt Nam 31/7).

Thực tế, ngay khi được Quốc hội bầu làm Thủ tướng vào tháng 4/2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã triệu tập “Hội nghị Thủ tướng với doanh nghiệp”, với sự tham gia của doanh nghiệp ở tất cả các thành phần kinh tế, trong đó, chủ yếu là doanh nghiệp tư nhân.
Sau hội nghị này, lần đầu tiên có một nghị quyết riêng cho doanh nghiệp được ban hành mang tên Nghị quyết 35/CP, nhấn mạnh doanh nghiệp là đối tượng để phục vụ. Tất cả các doanh nghiệp đều bình đẳng, không phân biệt loại hình, thành phần kinh tế trong cơ hội tiếp cận các nguồn lực và đầu tư kinh doanh. Chính phủ cũng phát đi thông điệp cởi trói tối đa cho doanh nghiệp, đồng thời tuyên chiến không khoan nhượng với giấy phép con, lợi ích nhóm... Cùng với đó là tiếp tục triển khai quyết liệt Nghị quyết 19/CP về cải thiện môi trường đầu tư và kinh doanh.
Tròn một năm sau khi Chính phủ dốc lực cho sự phát triển của lực lượng doanh nghiệp tư nhân, 65% doanh nghiệp tư nhân đã có lãi, cao nhất trong 5 năm, là con số mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhắc đến tại phiên họp thường kỳ Chính phủ diễn ra hồi tháng 4/2017.
Song, chặng đường phía trước vẫn còn rất gian nan và Thủ tướng, khi quyết định mở hội nghị đối thoại với doanh nghiệp lần 2 vào trung tuần tháng 5/2017, đã nhấn mạnh yêu cầu cần nhìn thẳng, nói thật, không chủ quan và sớm hài lòng về những kết quả đã đạt được bước đầu. Sau hội nghị mà thành phần doanh nghiệp tư nhân tham dự đã “áp đảo” về số lượng, các chỉ thị, nghị quyết dành riêng cho khối này tiếp tục được ban hành. 
Để kinh tế tư nhân trở thành động lực thực sự của nền kinh tế thì trước tiên, thể chế kinh tế phải đảm bảo mọi chủ thể kinh tế đều được làm tất cả những gì luật pháp không cấm. Khi và chỉ khi đạt đến điều đó mới có thể tạo lập được sự bình đẳng trên thực tế giữa các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế trước mọi cơ hội và mọi quy định, chế tài của các cơ quan quản lý nhà nước các cấp. 
Vì thế, mở màn cho “Hội nghị Thủ tướng đối thoại với doanh nghiệp” lần đầu tiên vào tháng 4 năm ngoái, như miêu tả của Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Lê Mạnh Hà, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trực tiếp chỉ đạo “tháo ngòi nổ” cho vụ việc ở quán caphe “Xin chào”, tạo được hiệu ứng tích cực đầu tiên trong cộng đồng doanh nghiệp.
Đi từ việc vi mô đến vĩ mô, từ ban hành chính sách đến kiểm tra việc thực thi chính sách, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cùng Chính phủ mới trong hơn một năm qua đã thực sự mang đến cho khu vực kinh tế tư nhân niềm tin mới vào một thời kỳ phát triển mới. Điều này cũng tạo ra nền tảng quan trọng cho việc thực thi Nghị quyết Trung ương 5 về phát triển kinh tế tư nhân.

2. Bất chấp các quy định về ngoại hối đang kiểm soát chặt chẽ dòng tiền “chảy” ra nước ngoài, thời gian qua, vẫn có những thị trường ngầm để người Việt “lách” và đổ tới vài tỷ USD chỉ để mua nhà (tính riêng thị trường Mỹ). Tiền đang “chạy” khỏi Việt Nam theo cách nào?. Người Việt chi hơn 3 tỷ USD mua nhà ở Mỹ: Ngoại tệ “chảy máu” theo cách nào? (Báo Tiền phong 29/7).

Ngày 18/7, Hiệp hội Quốc gia chuyên viên địa ốc Hoa Kỳ (NAR) cho biết, năm 2017, người Việt đứng thứ 7 trong top 10 nước có công dân mua nhà ở Mỹ  nhiều nhất, tăng 2 bậc so với năm 2016 (từ tháng 4/2016 đến tháng 3/2017).
Tổng cộng người nước ngoài đã chi 153 tỷ USD để mua 284.455 căn nhà tại Mỹ. Trong đó, số tiền của người Việt Nam chiếm 2%, tương đương 3,06 tỷ USD (khoảng gần 70 nghìn tỷ đồng) bằng tổng số tiền người dân Đức, Nhật Bản và Venezuela đổ vào mua nhà ở Mỹ. 
Con số 3,06 tỷ USD được người Việt “mạnh tay” rót vào bất động sản tại Mỹ khiến dư luận giật mình. Bình luận với báo chí, chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh đề nghị các cơ quan chức năng nên làm rõ những ai đã đổ tiền mua nhà ở Mỹ, tiền đó ở đâu ra? Đặc biệt, ông đề nghị Ngân hàng Nhà nước (NHNN), cơ quan quản lý ngoại hối cần đánh giá, rà soát xem việc người Việt chuyển tiền mua bất động sản ở nước ngoài có ảnh hưởng đến cân đối ngoại tệ của Việt Nam hay không?
Lãnh đạo một ngân hàng am hiểu lĩnh vực này bình luận: Việc chuyển tiền ra nước ngoài theo con đường chính thống không hề đơn giản, vì được Bộ KH&ĐT cùng NHNN “quản” rất chặt. Ông này cho biết, ông quen một đại gia.
Bà Nguyễn Ánh Vân, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Bưu điện Liên Việt thì cho hay: Hiện trên thế giới chỉ có 2 nước duy nhất là Việt Nam và Trung Quốc quản rất chặt chính sách cấm xuất khẩu ngoại tệ. Trong khi đó, ở nước ngoài, họ rất quan tâm đến chặn tiền vào và sợ nhất đó là tiền bẩn, rửa tiền.
Vậy, tiền đang chuyển ra nước ngoài theo cách nào? Theo chuyên gia ngân hàng Nguyễn Trí Hiếu, với những quy định giám sát chặt chẽ của pháp luật, rất có thể người Việt không chuyển ngoại tệ qua hệ thống ngân hàng để mua nhà ở Mỹ, mà đi theo đường “không chính thức” (nhiều người gọi là “chảy máu ngoại tệ”).
Cán bộ phụ trách ngoại hối một ngân hàng “bật mí”, thực tế để chuyển tiền sang Mỹ mua nhà người chuyển tiền phải…“lách”. Cụ thể, nếu muốn chuyển 100.000 USD từ Việt Nam sang Mỹ, qua môi giới, người muốn chuyển tiền để mua nhà sẽ ký một hợp đồng vay mượn  số tiền đó với người ở Mỹ (thường là Việt kiều) và thực hiện công chứng hợp đồng vay mượn này tại Việt Nam. Tiếp theo, bên này quy đổi tính theo tỷ giá để trả tiền. Từ đó, họ lấy nguồn tiền này ra mua nhà. “Ở khu vực TPHCM có nhu cầu chuyển tiền lớn”, anh này nói.
Ngoài ra, “kênh” phổ biến nữa là chuyển qua hàng vàng. “Tôi đã từng ngồi với một luật sư và được tư vấn. Muốn mua nhà tại Úc, bạn sang đó mở tài khoản. Sau đó, mang khoản tiền tương ứng đến hàng vàng được giới thiệu trước (ở Việt Nam), bên kia sẽ liên hệ và lập tức chuyển tiền vào tài khoản của bạn ở Úc”, cán bộ phụ trách ngoại hối này cho biết.
Một đại lý vàng, ngoại tệ lớn tại Hà Nội cũng không ngần ngại thừa nhận việc chuyển tiền “ngầm” ra nước ngoài luôn hoạt động. “Không cần hợp đồng gì đâu, cứ mang tiền mặt đến, bên kia nhận lệnh thực hiện, chỉ cần tiền nổi lên tài khoản là bên này thanh toán”, đại diện đại lý này nói. Có hay không cách lách hay “gửi” kèm vào những dự án đầu tư ra nước ngoài?
Đại diện Vụ Ngoại hối NHNN cho biết: “Pháp lệnh Ngoại hối 2005 (sửa đổi năm 2013) đã quy định số tiền chuyển không vượt quá 5% tổng vốn dự án đầu tư từng phần ở nước ngoài. Theo đó, pháp nhân phải mở tài khoản ở một ngân hàng thương mại sau khi dự án đầu tư ra nước ngoài được Bộ KH&ĐT, NHNN đồng ý cấp phép. “Việc chuyển ngoại tệ ra nước ngoài để mua nhà dưới hình thức chuyển vốn đầu tư hoàn toàn không khả thi”, vị này khẳng định.   
3. Trong 7 tháng đầu năm, vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt gần 22 tỷ USD, tăng 52% so với cùng kỳ năm ngoái, hứa hẹn bước đột phá mới. Các dự án tỷ USD đang quay trở lại (Báo Đầu tư 28/7).
Ba ngày trước, tối 25/7, Tập đoàn Lotte (Hàn Quốc) đã chính thức ký kết hợp đồng thực hiện Dự án Khu phức hợp thông minh (Eco-Smart City) tại Khu chức năng số 2a trong Khu đô thị mới Thủ Thiêm (TP. Hồ Chí Minh). Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 20.100 tỷ đồng (tương đương gần 1 tỷ USD).
Như vậy, kế hoạch xây thành phố thông minh ở TP. Hồ Chí Minh của Lotte đã sắp trở thành hiện thực. Theo kế hoạch, Dự án sẽ được khởi công xây dựng vào quý III/2017 và hoàn thành sau 72 tháng xây dựng. “Lotte đã ký quỹ, đóng tiền sử dụng đất trị giá 2.000 tỷ đồng. Tập đoàn rất nghiêm túc và quyết tâm đầu tư dự án này”, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Thành Phong đã cho biết.
Theo kế hoạch, Dự án sẽ được khởi công chỉ trong vòng vài tháng nữa, nên có thể hiểu, dự án này sẽ sớm được cấp chứng nhận đăng ký đầu tư. Nếu vậy, Eco-Smart City sẽ kéo dài thêm danh sách các dự án tỷ USD do các nhà đầu tư nước ngoài đăng ký đầu tư vào Việt Nam kể từ đầu năm tới nay.
Dự án tỷ USD không ngừng vào Việt Nam là điều đáng mừng, chứng tỏ sức hấp dẫn của môi trường đầu tư, kinh doanh của Việt Nam so với các nước xung quanh. Song, khi dự án tỷ USD vào nhiều, thì nỗi quan ngại của dư luận cũng tăng thêm.
Dễ hiểu, bởi đã từng có thời điểm, như năm 2008, rất nhiều dự án tỷ USD đã được cấp chứng nhận đầu tư, song không ít trong số đó là “ảo” và kết quả cuối cùng, nhiều dự án đã “đứt gánh giữa đường”, bị thu hồi giấy chứng nhận đầu tư. Câu chuyện không thể để bị lặp lại nữa, cần sớm thúc đẩy các dự án tỷ USD nhanh chóng triển khai, đóng góp cho kinh tế - xã hội Việt Nam.
Thực ra, điều đáng mừng là thời gian gần đây, phần lớn các dự án tỷ USD được cấp chứng nhận đầu tư đều nhanh chóng được triển khai. Ví dụ Dự án Samsung Display, hiện trên công trường nhà máy, khu vực dự án mở rộng vẫn đang tích cực được triển khai.
Tuy nhiên, nhìn vào danh sách các dự án tỷ USD nói trên, không khó để nhận ra, dù đã được cấp chứng nhận đầu tư, nhưng với 2 dự án nhiệt điện BOT, không thể “nói là làm được ngay”. Thực tế triển khai các dự án điện BOT ở Việt Nam đã cho thấy điều đó.
Chuyện triển khai một dự án lớn, lại trong lĩnh vực năng lượng là không hề đơn giản. Tuy nhiên, ở đây cũng cần quan tâm một vấn đề nữa là, cả hai dự án điện được cấp chứng nhận đầu tư mới đây đều là nhiệt điện than. Trong bối cảnh nhiều cảnh báo liên quan đến vấn đề ô nhiễm môi trường do các dự án nhiệt điện than, thì không thể không cẩn trọng trong kiểm tra, giám sát việc triển khai các dự án, đặc biệt là công nghệ, để tránh những hệ lụy đáng tiếc cho nền kinh tế.
Cũng cần phải nhắc lại câu chuyện của một dự án tỷ USD khác - Formosa. Thị sát dự án này mới đây, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã bày tỏ sự hài lòng khi đến nay, Formosa đã khắc khục được 52/53 lỗi vi phạm. Riêng lỗi chuyển đổi phương pháp làm nguội cốc từ ướt sang khô sẽ hoàn thành hệ thống dập cốc khô số 1 trước ngày 31/3/2018, hệ thống dập cốc khô số 2 trước ngày 36/6/2019, theo đúng cam kết.
Tuy nhiên, Thủ tướng cũng đã nhấn mạnh rằng, tinh thần là không an toàn, không sản xuất và nếu vi phạm trở lại thì phải đóng cửa nhà máy. Quan điểm này của người đứng đầu Chính phủ rõ ràng là cần được quán triệt đối với các dự án tỷ USD khác nói riêng, tất cả các dự án đầu tư khác nói chung, để nền kinh tế không phải bị trả giá.
4. Năm 2017 mới bước qua hơn nửa chặng đường, nhưng bức tranh kinh tế 2018 đã bắt đầu được phác họa, với dự kiến tăng trưởng GDP ở mức 6,4 - 6,8%. Phác họa bức tranh kinh tế năm 2018 (Báo Đầu tư 27/7).
Theo lộ trình thì phải tới cuối tháng 9/2017, Dự thảo Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội 2018 mới được hoàn tất để trình Chính phủ cho ý kiến, hoàn chỉnh, trình Quốc hội thông qua vào kỳ họp cuối năm. Tuy nhiên, những phác họa đầu tiên về bức tranh kinh tế - xã hội 2018 đã có. Những phác họa quan trọng là tăng trưởng GDP năm 2018 ở mức 6,4 - 6,8%; tổng kim ngạch xuất khẩu tăng 9 - 10%, tổng vốn đầu tư toàn xã hội chiếm 33,5 - 35% GDP, lạm phát được kiểm soát ở mức 4%.
Các cân đối lớn của nền kinh tế cũng đã được “hoạch định” bước đầu, như bội chi ngân sách nhà nước dự kiến bằng khoảng 3,5% GDP, vốn đầu tư nước ngoài đăng ký khoảng 26 - 27 tỷ USD, thực hiện 19 - 19,5 tỷ USD…
Chỉ là những phác họa đầu tiên, song có thể thấy, đây là bức tranh kinh tế khá sáng sủa so với khả năng đạt mục tiêu kế hoạch năm 2017. Nhưng điều quan trọng, dường như mục tiêu tăng trưởng kinh tế không còn được đặt ra quá nặng như những năm trước đây, mà thay vào đó là chú trọng chất lượng tăng trưởng.
Bởi thế, trong khi hướng dẫn xây dựng Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội năm 2018, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã nhấn mạnh mục tiêu tổng quát là bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát. Bên cạnh đó, đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế một cách đồng bộ, toàn diện, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế gắn với chú trọng cải thiện nền tảng cho tăng trưởng chất lượng, hiệu quả và sáng tạo, nâng cao năng suất lao động và  năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và cả nền kinh tế…
Theo các chuyên gia kinh tế, việc không đặt nặng mục tiêu tăng trưởng sẽ khiến Chính phủ tập trung hơn vào các giải pháp dài hạn, tái cơ cấu nền kinh tế, nhằm hướng tới tăng trưởng cao và bền vững hơn trong tương lai, thay vì tập trung hơn cho các giải pháp ngắn hạn để thúc đẩy tăng trưởng.
Dù không đặt nặng mục tiêu tăng trưởng, song trong bối cảnh kinh tế Việt Nam hiện nay, vẫn cần một mức tăng trưởng hợp lý để đảm bảo việc tạo nguồn lực đầu tư phát triển phục vụ tăng trưởng của giai đoạn sau, duy trì ổn định các cân đối lớn, nhất là cân đối nợ công, tạo việc làm cho xã hội…
Theo chỉ đạo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong tháng 7/2017, các bộ, ngành, địa phương phải khẩn trương hướng dẫn, xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2018 để gửi báo cáo về Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
Trong tháng 8/2017, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ làm việc với các bộ, ngành, địa phương để thảo luận về các kế hoạch này, sau đó tổng hợp để xây dựng Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội năm 2018 của cả nước.
Cuối tháng 9/2017, Dự thảo Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội 2018 phải được hoàn tất để trình Chính phủ cho ý kiến, hoàn chỉnh, trình Quốc hội thông qua vào kỳ họp cuối năm.
Bởi thế, trong bối cảnh tăng trưởng GDP năm 2017 được dự báo là 6,7%, thì việc xây dựng kịch bản tăng trưởng GDP năm 2018 ở mức 6,4 - 6,8% được cho là hợp lý. Lý giải việc đưa ra con số này, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng, tăng trưởng kinh tế năm 2018 tiếp tục xu hướng cải thiện tích cực của năm 2017, nhờ sự gia tăng hoạt động trong các lĩnh vực chế tạo, xây dựng, thương mại, ngân hàng và du lịch…
Theo dự báo của ADB, kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng 6,5% trong năm 2017 và 6,7% trong năm 2018, nhờ sự gia tăng hoạt động trong các lĩnh vực chế tạo, xây dựng, thương mại bán buôn và bán lẻ, ngân hàng và du lịch.
Còn Ngân hàng Thế giới (WB) mới đây tiếp tục nhận định, kinh tế Việt Nam đang chuyển biến tích cực với triển vọng ổn định. “Đà tăng trưởng vẫn được duy trì là yếu tố thuận lợi để Việt Nam xử lý những trở ngại có tính chất cơ cấu cho tăng trưởng trong trung hạn, đồng thời tiếp tục ổn định kinh tế vĩ mô và tạo lập những khoảng đệm chính sách”, ông Sebastian Eckardt, quyền Giám đốc Quốc gia của WB tại Việt Nam nói.
Như vậy, các dự báo đều đánh giá tích cực về triển vọng kinh tế Việt Nam trong nửa cuối năm 2017 và năm 2018. Đó là lý do để kỳ vọng, tăng trưởng kinh tế năm 2018 sẽ đạt mức 6,4 - 6,8% như phác thảo ban đầu về kinh tế Việt Nam trong năm tới.
Hơn nửa năm trước, khi đề cập triển vọng kinh tế Việt Nam năm 2017, TS. Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam đã nhấn mạnh rằng, việc tái cấu trúc nền kinh tế Việt Nam là một sự thay đổi về bản chất, chứ không phải chỉ là tháo gỡ. Theo ông Thiên, khi thay đổi được cấu trúc tăng trưởng, thì bước tăng trưởng sẽ dài hơn. Khi đó, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam không phải là 6%, mà rất có thể ở mức 2 con số.
Chưa dám kỳ vọng ở mức tăng trưởng 2 con số, song rõ ràng, khi nền kinh tế thực sự được tái cấu trúc, đổi mới mô hình tăng trưởng, thì hoàn toàn có thể đạt mức tăng trưởng đột phá trong tương lai.

III. VĂN HÓA XÃ HỘI

1. Hàng trăm trụ nước cứu hỏa ở Hà Nội được lắp đặt sẵn nhưng khi cần lại khó hoặc không thể lấy được nước. Đó là một thực trạng đáng lo...Chữa cháy bất lực vì nhiều trụ nước chỉ để… làm cảnh (Báo Gia đình Việt Nam 29/7).

Cho đến bây giờ, sự cố cháy ngôi nhà số 48 khiến hai mẹ con tử vong, những người dân sống trong ngõ 41 phố Vọng, (phường Đồng Tâm, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) vẫn chưa hết bàng hoàng. Căn nhà 4 tầng bị lửa thiêu rụi trơ khung, khóa trái cửa từ hôm đó đến nay. Người phụ nữ trạc ngoài 40 tuổi tên Hải, nhà ở ngõ 41 phố Vọng cho biết: “Hôm đó, một thanh niên đi chơi về muộn mới phát hiện căn nhà 48 đang bốc cháy. Ngay sau khi hô hoán, hàng xóm người xô người chậu hắt nước vào để giải cứu nhưng không ăn thua. Lúc đó, có nước sẵn thì hậu quả không nghiêm trọng như thế”.
Bà Hải cho biết thêm, chỉ một lúc sau đã có một loạt xe cứu hỏa xếp hàng cùng hàng chục cán bộ chiến sĩ đến hiện trường dập lửa. Tuy nhiên, do hiện trường vụ cháy nằm trong ngõ sâu, các xe chữa cháy không vào tận hiện trường, gây khó khăn cho công tác dập lửa. Theo ghi nhận của PV, ngõ 41 phố Vọng vừa sâu lại hẹp, hai bên là hàng trăm nhà ở san sát nhau. Không chỉ trong ngõ này mà cả tuyến phố Vọng, những tuyến phố lân cận thuộc địa bàn phường Đồng Tâm chưa được lắp đặt trụ nước cứu hỏa công cộng.
Người dân khu tập thể Nam Đồng (quận Đống Đa) cũng cho biết, nếu các trụ nước cứu hỏa được lắp đặt sẵn trong khu mà có nước thì hậu quả đã không khiến đến 6 căn hộ bị thiêu rụi vào cuối năm 2013. Ông Trần Chí Trung, cư dân khu tập thể Nam Đồng ngõ 119 Hồ Đắc Di cho biết: “Vụ cháy khởi đầu từ một căn hộ ở tầng 3 tòa nhà Đ11 sau đó lan lên tầng 4, rồi tầng 5. Các xe cứu hỏa và lực lượng PCCC đã có mặt kịp thời sau khi được thông báo. Nhưng khi các xe hết nước và cần sự “trợ giúp” từ trụ nước cách đám cháy khoảng 100m thì mới biết trụ nước này chỉ để làm “cảnh”.
Kinh nghiệm của người dân Nam Đồng cho thấy, nước tại các trụ cứu hỏa thường sẽ có vào các khung giờ từ 5-9 giờ, 17-21 giờ còn những khung giờ còn lại sẽ có trụ cứu hỏa không có nước do áp lực nước thấp. “Đen đủi xẩy ra cháy vào giờ nước yếu thì coi như xác định phải chịu thiệt hại”, ông Trung nói.
Nhằm khắc phục tình trạng thiếu địa điểm lấy nước để phục vụ công tác PCCC, thành phố vừa lắp đặt và đưa vào sử dụng 500 trụ nước cứu hỏa mới. Đó là những điểm lấy nước cứu hỏa thuộc các trục đường phố chính khu vực các quận nội thành như: Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Hà Đông và một phần các quận Cầu Giấy, Thanh Xuân, Tây Hồ, Hoàng Mai và Nam Từ Liêm.
Qua thị sát, những tuyến phố mới kiểu mẫu như Lê Trọng Tấn (quận Hoàng Mai) được trang bị đầy đủ các trụ nước cứu hỏa. Tuy nhiên, nó cũng chỉ mới được lắp đặt ở ngoài đường lớn. Còn lại ngõ ngách nơi con phố này có hàng nghìn hộ dân sinh sống thì trụ nước vẫn chưa hiện diện.
Số lượng trụ nước, điểm lấy nước cứu hỏa mà thành phố mới bổ sung chỉ giải quyết được một phần nhỏ nhu cầu thực tế của thành phố. Hạ tầng phục vụ chữa cháy trên địa bàn Hà Nội còn nhiều khó khăn như giao thông đông đúc, rồi đặc thù nhà nhỏ, ngõ hẹp. Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy Hà Nội đã làm một cuộc khảo sát và cho hay, trên địa bàn có hơn 1.200 ngõ nhỏ xe chữa cháy không tiếp cận được.

2. Ngày 28/7, tại Hà Nội diễn ra phiên họp lần thứ 2 của Hội đồng Tiền lương Quốc gia để thương lượng phương án tiền lương tối thiểu (LTT) vùng năm 2018. Không thể đẩy gánh nặng về phía người lao động (Báo Lao động 27/7).

Theo quy định tại điều 91 Bộ luật Lao động năm 2012, mức LTT vùng là mức lương thấp nhất trả cho người lao động (NLĐ) làm công việc đơn giản nhất trong điều kiện lao động bình thường và phải đảm bảo nhu cầu sống tối thiểu của NLĐ và gia đình họ. Để xác định mức LTT vùng phải căn cứ vào nhu cầu sống tối thiểu của NLĐ và gia đình họ, điều kiện kinh tế xã hội cũng như mức tiền lương trên thị trường lao động.
Thực tế hiện nay, mức LTT vùng mới chỉ đáp ứng được trên 90% nhu cầu sống tối thiểu của NLĐ và gia đình họ. Vì vậy năm nay, Tổng LĐLĐ Việt Nam đề nghị mức tiền LTT vùng năm 2018 tăng 13,3% so với năm 2017. Nếu đề xuất này được chấp nhận, cuộc rượt đuổi giữa tiền LTT và nhu cầu sống tối thiểu trong năm sau sẽ kết thúc. Và lúc đó Hội đồng tiền lương Quốc gia có thể tuyên bố rằng pháp luật về tiền LTT theo theo quy định của Bộ luật Lao động đã được nghiêm chỉnh chấp hành.
Để đưa ra đề xuất trên, Tổng LĐLĐ Việt Nam đã tính đến nhiều yếu tố. Thứ nhất về mức tăng trưởng kinh tế: 6 tháng đầu năm, mức tăng GDP là 5,73% và theo Nghị quyết của Quốc hội, cả năm tăng 6,7%. Với số liệu mà chúng tôi có được thì bức tranh kinh tế năm 2017 đã có những khởi sắc.
Theo số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 6 tháng đầu năm 2017, cả nước có trên 61.000 doanh nghiệp (DN) đăng ký thành lập mới, tăng 12,4%; 15.379 DN quay trở lại hoạt động, tăng 3,2% so với cùng kỳ năm trước, nâng tổng số DN đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động là 76.655 DN. Thứ hai, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) 6 tháng đầu năm tăng 4,15%. Theo Nghị quyết của Quốc hội, chỉ số này trong 2017 dự kiến tăng bình quân khoảng 4-5%. Vì vậy, khi tính toán mức tăng tiền LTT vùng phải tính bù mức trượt giá này.
Ngoài ra, từ thực trạng đời sống của công nhân (CN) hiện nay đang gặp rất nhiều khó khăn. Nghiên cứu, khảo sát của Tổng LĐLĐ Việt Nam về việc làm, đời sống tại 17 địa phương cho thấy: Có hơn 51% NLĐ có thu nhập vừa đủ trang trải cuộc sống; 20,6% phải chi tiêu tằn tiện kham khổ; 12% cho biết thu nhập không thể đủ sống và chỉ có 16,1% NLĐ là có thể tích lũy từ thu nhập. Có 54% NLĐ cho rằng tiền lương, tiền công của họ không tương xứng với sức lao động của họ đã bỏ ra.
Do đó, tình trạng ngừng việc 5 tháng đầu năm 2017 có nguyên nhân liên quan đến tiền lương, thu nhập và điều chỉnh LTT chiếm tỉ lệ khá cao (72/133 cuộc, chiếm 54,1%). Một số ngành có tiền lương, thu nhập thấp xảy ra nhiều đình công như: Dệt may (69 cuộc, chiếm gần 51,8%); giày da có 30 cuộc (chiếm gần 22,5%). CN muốn đủ sống hầu hết phải làm thêm giờ, tăng ca.
Mức đề xuất tăng 13,3% của Tổng LĐLĐ Việt Nam là một kỳ vọng. Tuy nhiên, khi đưa ra Hội đồng thì các bên phải xem xét cân nhắc, đảm bảo nhu cầu sống tối thiểu, cải thiện đời sống cho NLĐ nhưng cũng phải phù hợp với khả năng chi trả của DN để đảm bảo sức cạnh tranh cũng như tạo điều kiện để DN phát triển.
 
MTC


Xem tin theo ngày: 
ĐĂNG KÝ TUYỂN SINH