< Trở về giao diện Mobile
Trang chủ / Giới thiệu / Dự án nước ngoài

Dự án khảo sát độc giả báo chí ở Việt Nam

Báo chí hiện đại là báo chí đem lại thông tin mà độc giả cần chứ không phải đưa ra những gì mình có. Chính vì thế, khảo sát độc giả báo chí là yếu tố cần thiết để tạo nên sự thành công của một tờ báo.
Hội thảo Quy trình khảo sát độc giả báo chí

Thực tế công tác khảo sát độc giả báo chí ở Việt Nam

Khảo sát bạn đọc là một hoạt động vô cùng quan trọng mà nhiều cơ quan báo chí đã không thấy rõ vai trò của nó trong chiến lược phát triển của mình.Đó là công cụ hỗ trợ cho mỗi cơ quan báo chí hiểu rõ hơn độc giả của mình, trên cơ sở đó đặt ra chiến lược đúng đắn để phát triển tờ báo. Một khi tờ báo đã đi đúng hướng, thì hoạt động kinh doanh, marketing của nó cũng được đảm bảo hiệu quả.

Cho đến nay, có thể nói phần lớn các cơ quan báo chí, truyền hình và phát thanh trên cả nước chưa tiến hành việc thăm dò công chúng của mình một cách bài bản và có hệ thống. Điều này chứng tỏ các cơ quan báo chí chưa quan tâm hoặc không quan tâm tới cách thức tiếp nhận thông tin và sự phản hồi của công chúng của mình, và như vậy  cũng chính là chưa quan tâm tới hiệu quả công việc của mình.

Một vài công ty thiết lập phần mềm khảo sát đã thử nghiệm thăm dò ý kiến bạn đọc ở một số cơ quan báo chí nhưng chất lượng khảo sát không cao, do không nắm được cơ cấu hoạt động, cũng như đặc thù của hệ thống báo chí Việt Nam. Một số cơ quan, tổ chức, cá nhân có kiến thức về khảo sát nhưng lại thiếu vốn và nguồn nhân lực... Tất cả những nguyên nhân đó dẫn đến việc chưa có một bộ công cụ khảo sát chuẩn khảo sát độc giả báo chí cho các cơ quan báo chí ở Việt Nam.

Ở một số thành phố lớn, đã có những cơ quan truyền thông đại chúng tiến hành những cuộc khảo sát công chúng của mình, nhưng các cuộc khảo sát vẫn chưa tiến hành một cách định kỳ và có hệ thống.

Phần lớn những cuộc khảo sát này thường chỉ giới hạn vào những mục tiêu cụ thể, nhất thời trước mắt, chứ chưa thực hiện những cuộc điều tra sâu nhằm xác định độc giả chiến lược của mình, nhằm định vị tổ chức truyền thông của mình trong bối cảnh truyền thông chung.

Dự án Khảo sát độc giả báo chí đem lại cơ hội cho báo chí Việt Nam

Song song với sự hỗ trợ tài chính cho việc triển khai dự án “Hỗ trợ Trung tâm Bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ báo chí-giai đoạn 2010-2013”, Đại sứ quán Thụy Điển tại Việt Nam đã quyết định hỗ trợ một dự án với tên gọi “Hỗ trợ thực hiện khảo sát độc giả báo chí toàn quốc ở Việt Nam giai đoạn 2011-2013”.

Mục tiêu tổng thể của dự án là nhằm góp phần giúp ngành báo chí VN nâng cao tính chuyên nghiệp, hiện đại, và tương tác với công chúng, giúp công chúng dễ dàng tiếp cận thông tin hơn.

Theo Hiệp định cụ thể giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Thụy Điển về Hỗ trợ thực hiện dự án “Khảo sát độc giả báo chí toàn quốc ở VN năm 2011-2013” ký ngày 7 tháng 12 năm 2012 giữa ĐSQ Thuỵ Điển tại Việt Nam và Trung tâm bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ báo chí (MTC) - thuộc Cục Báo chí, Bộ TTTT, Trung tâm đã phối hợp với Viện Thống kê Báo chí và Quảng cáo Thuỵ Điển (Sau đây gọi tắt là IRM) thực hiện các hoạt động nhằm thực hiện các mục tiêu đã đặt ra.

Vai trò của IRM trong dự án là đối tác tư vấn cho MTC trong các bước thực hiện dư án, lựa chọn chuyên gia cho 2 hội thảo tư vấn nhằm giúp MTC có được một bộ công cụ khảo sát độc giả báo chí và lựa chọn một số đơn vị thực hiện thí điểm bộ công cụ đó.

Kết quả đạt được sau dự án: Trong 2 năm triển khai dự án (2012/2013), MTC đã phối hợp với IRM thực hiện các công việc: Hoàn chỉnh một bản báo cáo đánh giá sơ bộ thực trạng công tác điều tra, khảo sát độc giả báo chí ở Việt Nam; Thực hiện 02 hội thảo tư vấn, giúp cơ quan báo chí nâng cao nhận thức sâu hơn về nhu cầu độc giả, kiến thức mới về  phương pháp để thực hiện khảo sát báo chí đạt chất lượng cao và những kết quả phân tích từ cuộc khảo sát; Xây dựng được một bộ công cụ khảo sát phù hợp với tình hình phát triển báo chí tại Việt Nam; Hỗ trợ 05 cơ quan báo chí  tiến hành khảo sát thí điểm; Tổ chức hội thảo đánh giá kết quả khảo sát của các cơ quan báo chí.

Kết quả dự án mang lại cho báo chí Việt Nam
Dự án sau khi tiến hành đánh giá sơ bộ công tác điều tra, khảo sát độc giả báo chí ở Việt Nam cho thấy phần lớn các cơ quan báo chí, truyền hình và phát thanh trên cả nước chưa nhận thức được vai trò, ý nghĩa của việc khảo sát độc giả. Do đó, để công tác khảo sát độc giả được nhân rộng, các cơ quan truyền thông đại chúng cần coi việc khảo sát công chúng như là một trong những nhiệm vụ cơ hữu và quan trọng của mình.

Việc tìm hiểu và nắm bắt đặc điểm và nhu cầu của công chúng cần được thực hiện một cách có hệ thống, bài bản, chứ không thể dựa trên những kênh thông tin ngẫu nhiên, tình cờ, thiếu căn cứ xác đáng.

Trong nội bộ từng cơ quan truyền thông, cần trao đổi và làm cho mọi người trong ban biên tập và phóng viên thống nhất với nhau về nhu cầu khảo sát công chúng, về những diễn biến hay thay đổi trong phản ứng của công chúng đối với nội dung truyền thông…

Với cơ quan báo chí, vai trò của bộ phận công tác bạn đọc cần được chú trọng và nên tuyển sinh viên tốt nghiệp ngành xã hội học về làm việc tại bộ phận này.

Việc khảo sát và thăm dò công chúng của các cơ quan báo chí cần tiến hành thường xuyên và định kỳ (có thể phối hợp hoặc ký hợp đồng với tổ chức nghiên cứu trong nước để tiến hành).

Cơ quan truyền thông có thể triển khai những hình thức thu thập thông tin khác nhau về công chúng như: tổ chức họp cộng tác viên, họp độc giả, khán giả, tổ chức thăm dò ý kiến, tổ chức khảo sát điều tra.
 

Ở cấp quốc gia, nên lập một bộ phận chuyên nghiên cứu và theo dõi tình hình khảo sát công chúng của các tổ chức truyền thông trên quy mô cả nước, nhằm tổng hợp thông tin, hướng dẫn, tư vấn về công tác khảo sát công chúng, khuyến cáo trong những trường hợp cần thiết... cho các cơ quan truyền thông địa phương.
 

Các cấp lãnh đạo báo chí cần có nhận thức đúng, đầy đủ về ý nghĩa, vai trò của hoạt động khảo sát công chúng báo chí; nắm được các bước hoạt động của một cuộc khảo sát công chúng báo chí để có được chỉ đạo, giám sát và đầu tư đúng đắn, đúng mực cũng như từ đó đánh giá được mức độ hiệu quả, tin cậy của kết quả một cuộc khảo sát.
 

Trải qua quá trình xây dựng và điều chỉnh, bộ công cụ gồm 10 bước cho việc tiến hành một cuộc khảo sát độc giả đã được hoàn thành và được thí điểm cho một số cơ quan báo chí:
 

Bước 1: Xác định mục tiêu và nội dung cần khảo sát.
Bước 2: Lập kế hoạch và xây dựng tổ chức.
Bước 3: Lựa chọn phương pháp khảo sát/nghiên cứu thực địa
Bước 4: Cách xây dựng bảng hỏi
Bước 5: Phương pháp lấy mẫu
Bước 6: Công việc khảo sát thực địa/thu thập số liệu thực tế
Bước 7: Xử lý dữ liệu
Bước 8: Phân tích dữ liệu
Bước 9: Kết luận - Từ kết quả thu thập đến những phân tích ứng dụng
Bước 10: Triển khai ứng dụng kết quả phân tích

Việc xây dựng một bộ công cụ chuẩn gồm 10 bước sẽ giúp cơ quan báo chí thống nhất áp dụng trong đợt điều tra thí điểm ở giai đoạn sau: Thực hiện khảo sát thí điểm độc giả báo chí toàn quốc với các báo được lựa chọn gồm Báo Nông Thôn Ngày nay; Đài Tiếng nói Việt Nam; Báo điện tử Infornet; Báo Khăn Quàng Đỏ;Báo Pháp Luật TPHCM.
 

Kết quả đạt được về xác định đối tượng mục tiêu của Báo Nông thôn ngày nay là nông dân, trung niên; Báo Pháp luật TPHCM là độc giả trung niên ở miền Nam; Báo Mực tím là độc giả vị thành niên; Báo điện tử Bưu điện là các độc giả trẻ; Báo VOV là trung niên có thói quen nghe radio.
Như vậy, việc khảo sát công chúng cần tập trung vào những nhóm đối tượng mục đích. Điều này mang lại lợi ích cho cơ quan báo chí nhiều hơn là khảo sát đại trà, không xác định đối tượng đích. Lợi ích đầu tiên chính là việc xác định được nhóm đối tượng độc giả của mình là ai, sống ở đâu, giới tính nào, bao nhiêu tuổi, v.v..
 

Nhìn chung, các báo đã cố gắng xây dựng quy trình, phương pháp tiến hành khảo sát khá chi tiết. Về cơ bản, quá trình khảo sát độc giả của các báo đã bám sát 10 bước của quá trình nghiên cứu do các chuyên gia Thụy điển hướng dẫn trong khóa tập huấn tại Bắc Ninh (2012).
 

Những khiếm khuyết chủ yếu tập trung ở quy trình lấy mẫu chưa rõ ràng, chủ yếu lấy mẫu có chủ đích mang tính thuận tiện. Do vậy, chưa đảm bảo tính đại diện của mẫu nghiên cứu.
Tuy nhiên, các cơ quan báo chí đã triển khai nghiên cứu đáp ứng được cơ bản những mục tiêu của Dự án. Quá trình triển khai các nghiên cứu không chỉ trên tinh thần trách nghiệm với dự án mà còn nhằm tìm kiếm những thông tin thiết thực phục vụ cho việc nâng cao chất lượng nội dung, phục vụ bạn đọc tốt hơn, đồng thời nhằm tăng lợi nhuận từ tiếp thị, quảng cáo, phát hành.
 

Sau khi các cơ quan báo chí đã hoàn thành các bước khảo sát thí điểm, dự án đã tổ chức hội thảo phân tích số liệu và thực hiện các kết quả nghiên cứu của các báo thực hiện khảo sát độc giả nhằm chuẩn hóa quy trình khảo sát độc giả theo hướng chuyên nghiệp.
 

Dự án khảo sát độc giả báo chí có ý nghĩa lớn cho sự phát triển của báo chí Việt Nam. Việc xây dựng bộ công cụ 10 bước chính là tiền đề giúp các cơ quan báo chí thuận lợi hơn khi tiến hành khảo sát độc giả để nhanh chóng tiếp cận với độc giả tiềm năng của mình.
    

 



Xem tin theo ngày: 
ĐĂNG KÝ TUYỂN SINH